Ułatwienia dla osób niewidomych lub z innymi niepełnosprawnościami – nowelizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Drodzy Czytelnicy,

w dniu 28 grudnia 2018 r. weszły w życie zmiany ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Nowelizacja tej ustawy jest podyktowana wdrożeniem do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1564 z dnia 13 września 2017 r. w sprawie niektórych dozwolonych sposobów korzystania z określonych utworów i innych przedmiotów chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi z korzyścią dla osób niewidomych, osób słabowidzących lub osób z niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi zapoznawanie się z drukiem oraz w sprawie zmiany dyrektywy 2001/29/WE w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym, a także Traktatem z Marrakeszu.

W wyniku modyfikacji przepisów ustawy wprowadzono nowe pkt 18-20 do art. 6 ust. 1 określające pojęcie beneficjenta, upoważnionego podmiotu oraz kopii utworu w dostępnym formacie. Zgodnie z wprowadzoną definicją beneficjentem (pkt 18) niezależnie od jakichkolwiek innych dysfunkcji jest osoba:

a) niewidoma lub
b) z dysfunkcją narządu wzroku niepoddającą się korekcji w takim stopniu, aby sprawność wzroku tej osoby stała się zasadniczo równoważna ze sprawnością wzroku osoby bez takiej dysfunkcji, i która w związku z tym nie jest w stanie czytać utworów wyrażonych słowem pisanym w zasadniczo takim samym stopniu,
jak osoba bez takiej dysfunkcji, lub
c) z ograniczoną zdolnością postrzegania lub czytania, która w związku z tym nie jest w stanie czytać utworów wyrażonych słowem pisanym w zasadniczo takim samym stopniu, jak osoba bez takiej dysfunkcji, lub
d) która ze względu na inną dysfunkcję fizyczną nie jest w stanie trzymać książki lub posługiwać się nią lub też skupić wzroku lub poruszać oczami w stopniu umożliwiającym normalne czytanie

Z kolei upoważnionym podmiotem jest:

jednostka sektora finansów publicznych, instytucja oświatowa, uczelnia lub niedziałająca w celu osiągnięcia zysku organizacja prowadząca działalność pożytku publicznego, która w ramach swoich statutowych zadań prowadzi działania na rzecz beneficjentów w zakresie edukacji, szkoleń, czytania adaptacyjnego lub dostępu do informacji

Kopią utworu w dostępnym formacie jest natomiast kopia powstała w wyniku działania niezbędnego w celu zapewnienia beneficjentowi równie skutecznego i wygodnego dostępu do utworu jak ten, z którego korzysta osoba bez dysfunkcji określonych w definicji beneficjenta, a także sporządzona z tej kopii.

Do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadzono także przepisy dotyczące dozwolonego użytku na rzecz beneficjentów (art. 35a – art. 35e), okręślające szczegółowe zasady korzystania i udostępniania utworów dla tych osób. Istotnym jest, iż beneficjent lub osoba działająca w jego imieniu może zwielokrotniać utwory w celu wykonania kopii utworów w dostępnych formatach, a obecnie zostało to jeszcze bardziej ułatwione niż w dotychczasowych rozwiązaniach.

Jednocześnie w systemie unijnym obowiązuje także rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1563 z dnia 13 września 2017 r. w sprawie transgranicznej wymiany między Unią a państwami trzecimi kopii w dostępnych formatach określonych utworów i innych przedmiotów chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi z korzyścią dla osób niewidomych, osób słabowidzących lub osób z niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi zapoznawanie się z drukiem.

Udział w spotkaniu konsultacyjno-informacyjnym w Urzędzie Patentowym RP

Drodzy Czytelnicy,

w dniu 4 grudnia 2018 r. uczestniczyłam w spotkaniu konsultacyjno-informacyjnym w siedzibie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Spotkanie to poświęcone było tematyce nowych rodzajów znaków towarowych oraz związanych z tym wyzwań i przyszłej praktyce.

Więcej o spotkaniu można przeczytaj na stronie internetowej UPRP:

https://www.uprp.pl/nowe-rodzaje-znakow-towarowych-wyzwania-i-przyszla-praktyka-spotkanie-konsultacyjno-informacyjne-w-urzedzie-patentowym-rp/Lead02,58,19788,7,index,pl,text/

Spotkanie było bardzo interesujące i zawierało wiele cennych informacji, w tym z prezentacją ciekawych przykładów rejestracji oraz odmowy rejestracji niekonwencjonalnych oznaczeń odróżniających, co dla mnie jako praktyka było bardzo ważne.

Całość poruszanych zagadnień związana jest z nadchodzącymi wielkimi krokami modyfikacjami przepisów krajowych z uwagi na konieczność implementacji rozwiązań unijnych do polskiego porządku prawnego. Pisałam o tym tutaj. W wolnej chwili polecam uwadze.

Wątek nowych zmian ustawy kontynuowałam też w artykule opublikowanym w Biuletynie EURO INFO w numerze 186 (s. 24-27).

 

Zarządca sukcesyjny – o co chodzi?

Drodzy Czytelnicy,

od 25 listopada 2018 r. osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, mogą powołać tzw. zarządcę sukcesyjnego. To nowe rozwiązanie, które ma zabezpieczyć funkcjonowanie przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy, tj. zapewnić sukcesję firm jednoosobowych.

Na stronie internetowej Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii szeroko omówiono zasady kontynuowania działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy. Ma to szczególne znaczenie dla firm rodzinnych, które z pokolenia na pokolenie kontynuują prowadzenie działalności przy zachowaniu dotychczasowej renomy przedsiębiorstwa wypracowanej przez lata.

Na stronie internetowej Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wskazuje się na główne zalety powołania zarządcy sukcesyjnego:

  • przedsiębiorstwo zachowa pełną płynność działania
  • zarządca natychmiast po śmierci przedsiębiorcy będzie mógł zająć się prowadzeniem firmy (bez konieczności załatwiania spraw u notariusza)
  • umowy z pracownikami pozostaną w mocy
  • można będzie zachować ciągłość wykonywania kontraktów
  • zarządca będzie mógł szybko uzyskać potwierdzenie możliwości wykonywania koncesji, zezwoleń itd.
  • przedsiębiorca nie zostanie wykreślony z ewidencji podatników ani z rejestru podatników VAT – wystarczy zgłoszenie zarządcy do urzędu skarbowego

Źródło: https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/zamykanie-firmy/chce-zakonczyc-dzialalnosc-jednoosobowa/zarzad-sukcesyjny-ulatwienie-w-przekazywaniu-firmy-nastepcom

Wydana została także obszerny poradnik na temat sukcesji firm jednoosobowych – jest ona dostępna tutaj.

Zgłoszenie zarządcy sukcesyjnego nie jest związane z wielkimi formalnościami, wystarczy oświadczenie o powołaniu zarządcy sukcecyjnego złożone w formie pisemnej, również pisemna zgoda zarządcy sukcesyjnego na pełnienie tej funkcji (wzór jest dostępny na stronie Ministerstwa) oraz złożenie bezpłatnego wniosku o wpis zarządcy sukcesyjnego do CEIDG.

Zmiany dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Drodzy Czytelnicy,

z dniem 4 września 2018 r. zmieniły się przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zakresie dotyczącym tajemnicy przedsiębiorstwa. To istotna  informacja zarówno dla podmiotów będących przedsiębiorcami, ale i innych podmiotów chcących zachowań w poufności dane i wyniki generowane  w ramach swojej działalności.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 11 ust. 1 ustawy czynem nieuczciwej konkurencji jest ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

Wprowadzono także modyfikację pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa. 

Art. 11 ust. 2 ustawy stanowi:

Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Nowe przepisy ustawy definiują także kiedy zachodzi czyn nieuczciwej konkurencji polegający na ujawnieniu, wykorzystaniu lub pozyskaniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa oraz ustawowe wyjątki w tym zakresie.

Modyfikacja przepisów ustawy, która obowiązuje od 4 września 2018 r., dotyczy również rozszerzenia roszczeń przysługujących powodowi w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na naruszeniu tajemnicy przedsiębiorstwa przez inną osobę, okresu przedawnienia, gdy czyn nieuczciwej konkurencji stanowi jednocześnie zbrodnię lub występek, oraz rozszerza podmiotowo przepis karny dotyczący odpowiedzialności karnej za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa.

Nowy akt prawny – ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi

Drodzy Czytelnicy, z dniem 19 lipca 2018 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. Ustawa ta uchyliła przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w tym zakresie.

Wprowadzenie tej ustawy do polskiego porządku prawnego wynika m.in. z przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/26/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych dotyczących praw do utworów muzycznych do korzystania online na rynku wewnętrznym.

Nowa ustawa reguluje zasady:

  • działania organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz innych podmiotów zarządzających prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi,
  • udzielania zezwoleń na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi,
  • nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi,
  • działania Komisji Prawa Autorskiego.

Zgodnie z przepisami tej ustawy organizacją zbiorowego zarządzaniami prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi może być stowarzyszenie zrzeszające uprawnionych lub podmioty reprezentujące uprawnionych, którego podstawowym celem statutowym jest zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na rzecz uprawnionych w zakresie zezwolenia udzielonego mu przez ministra do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (art. 3 pkt 2 ustawy).

Poza wieloma innymi kwestiami dotyczącymi zbiorowego zarządzania, ustawa reguluje też kwestie udzielania licencji wieloterytorialnych, pod których pojęciem, zgodnie z art. 3 pkt 12 należy rozumieć umowę upoważniającą do korzystania z utworów muzycznych i słowno-muzycznych na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, na polach eksploatacji wymienionych w art. 50 pkt 1 i 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w zakresie wymaganym do korzystania z tych utworów na potrzeby usług dostarczania treści cyfrowych w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, świadczonych drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Szczegółowe zasady udzielania licencji wieloterytorialnych określają art. 53 – 63 ustawy.

 

 

Nowelizacja ustawy Prawo własności przemysłowej

Drodzy Czytelnicy,

Na blogu od pewnego czasu nieustanna cisza, co uzasadnione było moją pracą zawodową i innymi czynnościami, jednak ciągle śledzę zmiany jakie mają w niedalekiej przyszłości zostać wprowadzone w ustawie Prawo własności przemysłowej. Pisałam też o części tych zmian wcześniej na blogu Kancelarii: Kolejny projekt zmian ustawy Prawo własności przemysłowej.

Ostatnio szersze moje omówienie tej tematyki zostało opublikowane w Biuletynie Euro Info (nr 183), wydawanym przez PARP. Całość artykułu dostępna jest tutaj:

Biuletyn EURO INFO nr 183 – od strony 8 do 11

Ponadto, nadal wiele dzieje się w przedmiocie nowelizacji ustawy Prawo własności przemysłowej. Jest to uzasadnione tym, że Polska jako jedno z państw członkowskich Unii Europejskiej musi dostosować swoje przepisy krajowe do rozwiązań przyjętych w dyrektywie 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. UE L 336 z 23.12.2015, s. 1) do dnia 14 stycznia 2019 r.

W czerwcu 2018 r. opublikowany został wyodrębniony projekt nowelizacji ustawy Prawo własności przemysłowej dotyczący wyłącznie problematyki znaków towarowych. Z całością projektu można zapoznać się na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji: wyodrębniony projekt Ministra Przedsiębiorczości i Technologii.

Więcej na ten temat również wkrótce napiszę.

Jaki jest skutek wydawania prasy bez rejestracji w rejestrze dzienników i czasopism?

Drodzy Czytelnicy, pisałam już wcześniej na blogu o wydawaniu prasy i obowiązku rejestracji tytułu prasowego. Wpis z 2015 r. w tym przedmiocie można przeczytać tutaj.

 

Art. 45 ustawy Prawo prasowe: 
Kto wydaje dziennik lub czasopismo bez rejestracji albo zawieszone
– podlega karze grzywny.
Brak rejestracji dziennika lub czasopisma w rejestrze dzienników i czasopism skutkuje odpowiedzialnością za wykroczenie zagrożone karą grzywny. Co więcej, wydawanie dziennika lub czasopisma pomimo odmowy jego rejestracji również stanowi wykroczenie, ponieważ prasa jest wtedy wydawana bez rejestracji.
Poza takim ryzykiem ważne jest, aby na rynku prasowym nie istniały takie same tytuły prasowe, ponieważ narusza to reguły uczciwej konkurencji. Dlatego też uzasadniona jest rejestracja dzienników lub czasopism, jeżeli można je uznać za prasę w rozumieniu ustawy Prawo prasowe.