Dzień Radcy Prawnego

W dniu 6 lipca 2016 r. obchodzony jest Dzień Radcy Prawnego. Życzę przede wszystkim wszystkiego najlepszego osobom wykonujących ten zawód 🙂

W tym dniu warto przypomnieć dlaczego warto korzystać z usług radcy prawnego, czyli profesjonalnego pełnomocnika. Osoby wykonujące ten zawód przez lata studiów prawniczych, a następnie najczęściej aplikacji radcowskiej zdobywają niezbędne doświadczenie zawodowe oraz wiedzę konieczną dla wykonywania tego zawodu. Warto korzystać z takiej pomocy w rozwiązywaniu swoich problemów prawnych nawet jeśli w dobie internetu łatwo można znaleźć „porady” na dany interesujący temat (często niekoniecznie przystające do danego stanu faktycznego).

Radca prawny świadczy pomoc prawną przede wszystkim w postaci udzielania porad i konsultacji prawnych, sporządzania opinii prawnych, czy występowania przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy. Osoba wykonująca ten zawód może udzielać pomocy prawnej np. w sprawach cywilnych, rodzinnych, spadkowych, umów, prawa pracy, czy ubezpieczeń społecznych, a także wielu innych. Od 1 lipca 2015 r. radcowie prawni analogicznie jak adwokaci mogą występować jako obrońcy w postępowaniach karnych. Z kolei od dnia 30 listopada 2015 r. mogą także występować przed Urzędem Patentowym w sprawach uzyskiwania i utrzymywania ochrony znaków towarowych. Radca prawny może też sporządzać poświadczenia odpisów dokumentów za zgodność z oryginałem w zakresie określonym przepisami prawa, czyli np. w toczącym się postępowaniu sądowym.

Reklamy

O tzw. klauzuli sumienia Trybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny w dniu 7 października 2015 r. wydał wyrok w sprawie (K 12/14) wypowiedział się na temat lekarskiego prawa do odmowy wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z sumieniem. Wyrok został wydany ze względu na złożenie wniosku przez Naczelną Radę Lekarską o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zakresie w jakim dotyczą prawa do odmowy wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z sumieniem.

Trybunał orzekł, iż:

„1. Art. 39 zdanie pierwsze w związku z art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty(Dz. U. z 2015 r. poz. 464) w zakresie, w jakim nakłada na lekarza obowiązek wykonania niezgodnego z jego sumieniem świadczenia zdrowotnego w „innych przypadkach niecierpiących zwłoki”, jest niezgodny z zasadą prawidłowej legislacji wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 53 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. Art. 39 zdanie pierwsze ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nakłada na lekarza powstrzymującego się od wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jego sumieniem obowiązek wskazania realnych możliwości uzyskania takiego świadczenia u innego lekarza lub w innym podmiocie leczniczym, jest niezgodny z art. 53 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. Art. 39 zdanie drugie ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim zobowiązuje lekarza, wykonującego zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby, korzystającego z prawa do odmowy wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jego sumieniem do uprzedniego powiadomienia na piśmie przełożonego:

a) jest zgodny z art. 53 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

b) nie jest niezgodny z art. 53 ust. 7 Konstytucji.

4. Art. 39 zdanie pierwsze ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim zobowiązuje lekarza korzystającego z prawa do odmowy wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jego sumieniem do uzasadnienia i odnotowania tego faktu w dokumentacji medycznej:

a) jest zgodny z art. 53 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,

b) nie jest niezgodny z art. 53 ust. 7 Konstytucji.”

Co to oznacza dla lekarzy i dla pacjentów?

W tym wypadku polecam szczegółowo zaznajomić się z komunikatem wydanym po rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, w którym wyjaśniono kwestie związane z klauzulą sumienia oraz wskazywaniem innego miejsca uzyskania świadczenia zdrowotnego:

http://trybunal.gov.pl/rozprawy/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/8603-prawo-do-odmowy-wykonania-swiadczenia-zdrowotnego-niezgodnego-z-sumieniem/

Zgoda na dokonanie zabiegu medycznego u małoletniego dziecka – uchwała SN

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 maja 2015 r. (sygn. III CZP 19/15) wypowiedział się na temat możliwości udzielenia pełnomocnictwa przez rodziców do wyrażenia zgody na dokonanie zabiegu medycznego u ich małoletniego dziecka. Wątpliwość ta związana była z faktem, iż to rodzicom przysługuje władza rodzicielska, a w związku z tym, czy rodzic rzeczywiście może w ramach wykonywania władzy rodzicielskiej  skutecznie udzielić pełnomocnictwa do wyrażenia ww. zgody. W kontekście władzy rodzicielskiej oraz dobra dziecka, w tym jego zdrowia, to zagadnienie prawne jest bardzo istotne.

Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 464) lekarz może wykonać zabieg lub zastosować metodę, o której mowa w ust. 1 (w przepisie tym mowa o metodzie leczenia lub diagnostyki stwarzającej podwyższone ryzyko dla pacjenta), wobec pacjenta małoletniego, ubezwłasnowolnionego bądź niezdolnego do świadomego wyrażenia pisemnej zgody, po uzyskaniu zgody jego przedstawiciela ustawowego, a gdy pacjent nie ma przedstawiciela lub gdy porozumienie się z nim jest niemożliwe – po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego.

Sąd Najwyższy, rozstrzygając to zagadnienie prawne, będące przedmiotem wniosku w sprawie na skutek zawiadomienia dyrektora szpitala o zezwolenie na zabieg medyczny przyjął, iż przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka może udzielić pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody przewidzianej w art. 34 ust. 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Uzasadnienie wniosku dostępne jest na stronie internetowej SN:

Uzasadnienie wniosku

Potencjalna wada urządzenia medycznego a odpowiedzialność za produkty wadliwe

Trybunał w dniu 5 marca 2015 r. wydał wyrok w sprawie wykładni przepisów dyrektywy Rady 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących odpowiedzialności za produkty wadliwe (wyrok w sprawach połączonych C‑503/13C‑504/13). Produktami, o których mowa była w tym orzeczeniu  to rozruszniki serca i wszczepialne kardiowertery‑defibrylatory serca.

Trybunał przyjął, iż:

 „Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy Rady 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących odpowiedzialności za produkty wadliwe należy interpretować w ten sposób, że stwierdzenie potencjalnej wady należących do tej samej grupy lub serii produkcyjnej produktów takich jak rozruszniki serca lub wszczepialne kardiowertery-defibrylatory pozwala uznać takie produkty za wadliwe bez konieczności stwierdzenia tej wady w konkretnym produkcie.

oraz

 „Artykuł 1 i art. 9 akapit pierwszy lit. a) dyrektywy 85/374 należy interpretować w ten sposób, że szkoda wyrządzona operacją chirurgiczną wymiany wadliwego produktu takiego jak rozrusznik serca lub wszczepialny kardiowerter-defibrylator stanowi „szkodę spowodowaną przez śmierć lub przez uszkodzenie ciała”, za którą odpowiedzialny jest producent, w sytuacji gdy operacja ta jest konieczna do usunięcia wady danego produktu. Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy w postępowaniach głównych przesłanka ta jest spełniona.

 Źródło: http://curia.europa.eu/.

Komunikat prasowy w sprawie tego orzeczenia:

http://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2015-03/cp150031pl.pdf

Dawca komórek, tkanek i narządów za życia?

Ostatnio w poście z 8 grudnia 2014 r. pisałam o zagadnieniu dawcy narządów ludzkich po śmierci pacjenta -> https://blogmlampart.wordpress.com/2014/12/08/dawca-narzadow-ludzkich-po-smierci-pacjenta/ . Teraz przyszedł czas na napisanie kilku słów o możliwości bycia dawcą komórek, tkanek i narządów za życia.

Istnieje możliwość pobrania komórek, tkanek lub narządów od żywego dawcy w celu przeszczepienia innej osobie, jeśli zostają zachowane warunki określone w art. 12 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek,tkanek i narządów.  Jednym z takich warunków jest to, że pobranie następuje na rzecz krewnego w linii prostej, rodzeństwa, osoby przysposobionej lub małżonka oraz na rzecz innej osoby, jeżeli uzasadniają to szczególne względy osobiste.  Kandydat na dawcę musi mieć też pełną zdolność do czynności prawnych i wyrazić dobrowolnie przed lekarzem pisemna zgodę na pobranie komórek, tkanek lub narządu w celu ich przeszczepienia określonemu biorcy.

W przypadku pobrania komórek, tkanek lub narządu od żywego dawcy na rzecz osoby niebędącej krewnym w linii prostej, rodzeństwem, osobą przysposobioną lub małżonkiem, wymagana jest zgoda sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu dawcy. Nie dotyczy to pobrania szpiku i innych regenerujących się komórek lub tkanek. W celu uzyskania takiej zgody dawca musi z odpowiednim wnioskiem wystąpić do sądu.

Wynagrodzenie za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego…

W dniu 6 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy wydał uchwałę w składzie 7 sędziów (II PZP 2/14), w której rozstrzygnął, że za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego dopełniającego czas pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy (art. 95 ust. 4 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej) przysługuje jedynie dodatek w wysokości określonej przez odpowiednio stosowane przepisy art. 151 [1] § 1-3 kodeksu pracy (art. 95 ust. 5 ww. ustawy). W tym wypadku stosuje się więc odpowiednio przepisy o dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, którego wysokość określają wskazane przepisy kodeksu pracy.

Źródło: http://www.sn.pl/, dział Orzecznictwo.

Dawca narządów ludzkich po śmierci pacjenta?

Niemal w każdym filmie, serialu, dokumencie o lekarzach można odnaleźć wątek związany z wykorzystaniem narządów ludzkich po śmierci pacjenta. Często słyszymy w filmach słowa kierowane do lekarzy „jesteście hienami”, „nie oddam narządów mojego dziecka/ojca/matki/siostry (…)”, „nie macie prawa…”, no właśnie jak z tym „prawem” właściwie jest? Może warto zastanowić się nad tym?

W Polsce zasady związane z pobieraniem, przechowywaniem i przeszczepianiem komórek, w tym komórek krwiotwórczych szpiku, krwi obwodowej oraz krwi pępowinowej, tkanek i narządów pochodzących od żywego dawcy lub ze zwłok reguluje ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów.

Kim w rozumieniu tej ustawy jest dawca? To żywy dawca albo zwłoki ludzkie, od których pobiera się komórki, tkanki lub narządy. A żywy dawca to osoba, od której pobierane są komórki, tkanki lub narząd. Z kolei narząd to wyodrębniona i istotna część ludzkiego ciała, zbudowana z różnych tkanek, zdolna do utrzymywania swojej struktury, ukrwienia i możliwości pełnienia autonomicznych funkcji fizjologicznych.

Skąd mogą być pobierane komórki, tkanki i narządy? O tym stanowi art. 4 ww. ustawy – ze zwłok ludzkich w celach diagnostycznych, leczniczych, naukowych i dydaktycznych. Mogą być pobierane także w czasie sekcji zwłok.

Podstawowa zasada jaka wynika z tej ustawy to ta, wedle której pobrania komórek, tkanek lub narządów ze zwłok ludzkich w celu ich przeszczepienia można dokonać, jeżeli osoba zmarła nie wyraziła za życia sprzeciwu. Jeżeli taki sprzeciw nie został wyrażony to pobrania komórek, tkanek lub narządów na warunkach określonych w ww. ustawie można dokonać.

Kiedy można dokonać pobrania komórek, tkanek lub narządów do przeszczepienia? Jest to dopuszczalne po stwierdzeniu trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu (śmierci mózgu). Kiedy jeszcze? Po stwierdzeniu zgonu wskutek nieodwracalnego zatrzymania krążenia. Szczegółowe zasady z tym związane określają odpowiednie akty wykonawcze do ww. ustawy.

W jaki sposób za życia można wyrazić sprzeciw co do przeszczepienia komórek, tkanek lub narządów? To zagadnienie zostało uregulowane w art. 6 ww. ustawy. Można tego dokonać (jak i cofnąć w każdym czasie) w formie :

– wpisu w centralnym rejestrze sprzeciwów na pobranie komórek, tkanek i narządów ze zwłok ludzkich,

– oświadczenia pisemnego zaopatrzonego we własnoręczny podpis,

– oświadczenia ustnego złożonego w obecności co najmniej dwóch świadków, pisemnie przez nich potwierdzonego.

Centralny Rejestr Sprzeciwów dostępny jest na stronie internetowej Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego Do Spraw Transplantacji Poltransplant.

Jakie ma znaczenie ten rejestr? A to takie, że lekarz lub osoba przez niego upoważniona przed pobraniem komórek, tkanek lub narządów od osoby zmarłej zasięgają informacji, czy nie został zgłoszony sprzeciw wpisany do rejestru lub ustalają istnienie sprzeciwu wyrażonego w formie wskazanych wyżej oświadczeń na podstawie dostępnych informacji lub dokumentów.

To tyle na razie w temacie pobierania komórek, tkanek i narządów ze zwłok ludzkich w celu przeszczepienia. Mam nadzieję, że te krótkie omówienie wyjaśni pewne wątpliwości.

Roszczenie o refundację ceny leku lub wyrobu medycznego..?

W dniu 5 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy wydał uchwałę w składzie 3 sędziów (III CZP 93/14), w której przyjął, iż:

„Roszczenie przedsiębiorcy prowadzącego aptekę o refundację ceny leku lub wyrobu medycznego (art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 127) jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej.”.

Należy zwrócić uwagę, że zagadnienie prawne, które stało się podstawą do wydania ww. uchwały sprowadzało się do następującego pytania:

„Czy termin przedawnienia roszczenia o zwrot kwot refundacji leków, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowej ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027) przez przedsiębiorcę prowadzącego ogólnodostępną aptekę jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i jako takie podlega trzyletniemu okresowi przedawnienia zgodnie z art. 118 k.c., czy też ze względu na publicznoprawny charakter należy je kwalifikować wyłącznie jako roszczenie związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa i w związku z tym podlega ono dziesięcioletniemu terminowi przedawnienia?​”.

Źródło: http://www.sn.pl/, dział „Orzecznictwo”, Izba Cywilna.