Potrącenie wierzytelności – kiedy jest skuteczne?

Drodzy Czytelnicy,

często w praktyce okazuje się, że dwie osoby są względem siebie dłużnikami i wierzycielami, zwłaszcza w obrocie gospodarczym, życie pisze różne scenariusze.

Na kilka pytań związanych z tą problematyką odpowiadam poniżej:

Co można zrobić w takiej sytuacji?

Można dokonać tzw. potrącenia i nie chodzi tutaj o potrącenie kogoś, a raczej czegoś, ponieważ chodzi o potrącenie wierzytelności.

Przepisy kodeksu cywilnego dopuszczają potrącenie wierzytelności gdy:

  • dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami
  • przedmiotem wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku
  • obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym
  • co do zasady werzytelności nie są przedawnione (jednak w tym zakresie istnieje wyjątek, o czym napisałam w dalszej części postu).

Jaki jest skutek potrącenia wierzytelności? 

Obie wierzytelności ulegają wzajemnemu umorzeniu do wysokości wierzytelności niższej.

W jaki sposób można dokonać potrącenia?

Nie jest to trudne, ponieważ wymaga złożenia jednostronnego oświadczenia drugiej stronie. Oświadczenie to ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.  Ważne, aby jednostronne oświadczenie o potrąceniu dotarło do drugiej strony. Natomiast, aby skutecznie dokonać potrącenia należy spełnić wszystkie przesłanki do tego wymagane.

Częstym błędem popełnianym w praktyce jest brak dochowania wymogu wymagalności wierzytelności. Na ten temat wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy w swoim dotychczasowym orzecznictwie. W jednym z nowszych orzeczeń przyjął, że w przypadku zobowiązania bezterminowego, jakim jest np. zapłata kary umownej, samo przedstawienie wierzytelności do potrącenia nie zawiera w sobie jednocześnie elementu wezwania dłużnika do zapłaty, dlatego że zastosowanie takiego skrótu prawnego nie znajduje usprawiedliwienia w ustawie (polecam w tym zakresie zapoznanie się z całym wywodem Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt: IV CSK 141/15). Dla spełnienia wymogu wymagalności wierzytelności konieczne jest więc dokonanie wezwania dłużnika do zapłaty.

Czy każda wierzytelność może zostać potrącona? 

Niestety nie zawsze możliwe jest dokonanie potrącenia wierzytelności, a to ze wględu np. na to, że nie każda wierzytelność nadaje się do potrącenia. Kodeks cywilny wskazuje na kilka przypadków jakie wierzytelności nie mogą być umorzone przez potrącienie.

Są to:

  • wierzytelności nieulegające zajęciu,
  • wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania,
  • wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych,
  • wierzytelnosci, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.

Czy można dokonać potrącenia wierzytelności przedawnionej? 

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego wierzytelność, która jest przedawniona, może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącienie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.

Kiedy zatem potrącenie wierzytelności jest skuteczne? Gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki do dokonania potrącenia. Brak zachowania któregokolwiek z tych wymogów powoduje, że potrącenie jest nieskuteczne.

coffee-1128140_1920

Photo from pixabay.

Reklamy

Wpisy na blogu w 2018 r.

Drodzy Czytelnicy,

w najbliższym czasie na blogu opublikuję nowe wpisy. Tym razem jednak chciałabym zachęcić do zapoznania się z podsumowaniem wpisów z 2018 r.

W ubiegłym roku pisałam o:

I. prawie autorskim:

II. prawie znaków towarowych:

III. prawie prasowym:

IV. prawie rodzinnym:

V. prawie gospodarczym:

VI. prawie cywilnym:

 

Serdecznie zapraszam do lektury przy porannej kawie… (i nie tylko).

Przeniesienie prawa ochronnego na znak towarowy na inny podmiot

Drodzy Czytelnicy,

Przepisy polskie, jak i unijne, przewidują możliwość przeniesienia prawa wyłącznego udzielonego na znak towarowy zgłoszony we właściwym urzędzie ds. ochrony własności przemysłowej.

Tej tematyce poświęciłam swój ostatni artykuł pt. „Przeniesienie prawa wyłącznego do znaku towarowego. Polskie i unijne przepisy w tym zakresie„, który został opublikowany w numerze 11 (188) 2018 Biuletynu EURO INFO wydawanym przez Sieć Enterprise Europe Network przy PARP. Zapraszam do lektury.

 

Zarządca sukcesyjny – o co chodzi?

Drodzy Czytelnicy,

od 25 listopada 2018 r. osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, mogą powołać tzw. zarządcę sukcesyjnego. To nowe rozwiązanie, które ma zabezpieczyć funkcjonowanie przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy, tj. zapewnić sukcesję firm jednoosobowych.

Na stronie internetowej Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii szeroko omówiono zasady kontynuowania działalności gospodarczej po śmierci przedsiębiorcy. Ma to szczególne znaczenie dla firm rodzinnych, które z pokolenia na pokolenie kontynuują prowadzenie działalności przy zachowaniu dotychczasowej renomy przedsiębiorstwa wypracowanej przez lata.

Na stronie internetowej Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wskazuje się na główne zalety powołania zarządcy sukcesyjnego:

  • przedsiębiorstwo zachowa pełną płynność działania
  • zarządca natychmiast po śmierci przedsiębiorcy będzie mógł zająć się prowadzeniem firmy (bez konieczności załatwiania spraw u notariusza)
  • umowy z pracownikami pozostaną w mocy
  • można będzie zachować ciągłość wykonywania kontraktów
  • zarządca będzie mógł szybko uzyskać potwierdzenie możliwości wykonywania koncesji, zezwoleń itd.
  • przedsiębiorca nie zostanie wykreślony z ewidencji podatników ani z rejestru podatników VAT – wystarczy zgłoszenie zarządcy do urzędu skarbowego

Źródło: https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/zamykanie-firmy/chce-zakonczyc-dzialalnosc-jednoosobowa/zarzad-sukcesyjny-ulatwienie-w-przekazywaniu-firmy-nastepcom

Wydana została także obszerny poradnik na temat sukcesji firm jednoosobowych – jest ona dostępna tutaj.

Zgłoszenie zarządcy sukcesyjnego nie jest związane z wielkimi formalnościami, wystarczy oświadczenie o powołaniu zarządcy sukcecyjnego złożone w formie pisemnej, również pisemna zgoda zarządcy sukcesyjnego na pełnienie tej funkcji (wzór jest dostępny na stronie Ministerstwa) oraz złożenie bezpłatnego wniosku o wpis zarządcy sukcesyjnego do CEIDG.

Na co uważać, aby nie dać się nabrać …

Drodzy Czytelnicy, bycie przedsiębiorcą, prowadzenie działalności gospodarczej i wykonywanie zawodu radcy prawnego przyniosło mi wiele przykładów, w których łatwo można dać się nabrać innym podmiotom w ważnych dla nas sprawach. A to jakieś pisemko, a to jakiś wpis do rejestru, a to prośba o wyrażenie na coś zgody co jest bardzo niezbędne dla „czegoś, gdzieśtam, kiedyśtam” 🙂 Ale wcale nie musi tak być!

Należy zwracać uwagę na korespondencję, która jest do nas kierowana. Dla przykładu chociażby faktury za ochronę znaku towarowego, czy związane z przedłużeniem prawa ochronnego na znak towarowy, czy to jeszcze pisma nakazujące zapłaty, aby np. prawo ochronne nie wygasło. Pisma te nie mają pokrycia w rzeczywistości.

Po pierwsze Urząd Patentowy nie przypomina o upływającym upływie ochrony (o tym możesz przeczytać tutaj), a jedynie złożenie wniosku o przedłużenie ochrony do Urzędu Patentowego wraz z odpowiednią opłatą pozwala na wydanie decyzji w przedmiocie  przedłużenia ochrony przez ten urząd. Po drugie Urząd Patentowy prowadzi w zakresie znaków towarowych tylko jeden rejestr i jest jedynym urzędem właściwych dla ochrony znaków towarowych w systemie krajowym. Nie ma innych rejestrów znaków towarowych, które świadczą o przyznanej ochronie znaku towarowego przez Urząd Patentowy. Po trzecie uiszczanie opłat na rzecz UPRP też wygląda inaczej, znajduje przede wszystkim potwierdzenie w przepisach ustawy Prawo własności przemysłowej oraz rozporządzenia określającego wysokość opłat.

Urząd Patentowy RP ponadto informuje o wprowadzających w błąd wezwaniami do zapłaty lub fakturami. Polecam wnikliwą lekturę tej informacji:

https://uprp.pl/ostrzezenie-przed-wprowadzajacymi-w-blad-wezwaniami-do-zaplaty-lub-fakturami/Lead51,795,1375,7,index,pl,text/

Kolejnym przykładem wprowadzających w błąd wezwań są pisma otrzymywane z rejestrów, które nazwą łudząco przypominającą Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej. Też takie pismo kiedyś dostałam i naprawdę zdziwiłam się, że ktoś pomyślał, że dam się na to nabrać 🙂 ale wiem, że rejestracja w CEIDG nie podlega opłatom. Czytelniku, możesz przeczytać o tym tutaj:

https://prod.ceidg.gov.pl/CEIDG.CMS.ENGINE/?D;614aca08-355a-472a-9408-0737e36cda31 

Poza tym nierzadko można spotkać się z rozmowami telefonicznymi z nieznanych numerów, w których na różne pytania trzeba od razu odpowiadać „tak” (np. typowe „czy pan/pani mnie słyszy”), czasami oznacza to w efekcie udzielenie zgody na coś czego w rzeczywistości nie chcemy. Do tego jakieś maile wysyłane rzekomo z jakiegoś urzędu, w których adresaci proszeni są o podanie danych osobowych, czy też maile z Poczty Polskiej o nadawanej do nas przesyłce, co do której wiemy, że wcale jej nie zamawialiśmy. Poczta Polska ostrzega o pewnych zagrożeniach związanych z:

Jak uchronić się przed różnego rodzaju nielegalnymi działaniami? Trzeba być przede wszystkim uważnym, a w razie niewiedzy, czy wątpliwości zapytać. W końcu kto pyta, nie błądzi. Czasami błądzenie może wiele kosztować, warto więc wiedzieć więcej o prawie. Ponadto, to że zostało się wprowadzonym w błąd nie oznacza, że nie można z tym nic zrobić. Można czasami wiele, a nawet trzeba.

 

Wpisy na blogu styczeń-luty 2017 r.

Drogi Czytelniku, aby zaoszczędzić Twój czas postanowiłam co dwa miesiące robić spis wpisów jakie ukazały się na blogu Kancelarii.

W okresie od stycznia i lutego 2017 r. pisałam o:

1. Wizycie inspektora pracy

https://blogmlampart.wordpress.com/2017/01/16/wizyta-inspektora-pracy-bez-uprzedzenia/

2. Zmianach w wydawaniu Biuletynu Urzędu Patentowego

https://blogmlampart.wordpress.com/2017/01/23/zmiany-wydawania-biuletynu-urzedu-patentowego/

3. Postępowaniu dyscyplinarnym policjantów

https://blogmlampart.wordpress.com/2017/01/30/postepowanie-dyscyplinarne-policjantow/

4. Nowym rozporządzeniu w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych

https://blogmlampart.wordpress.com/2017/02/06/nowe-rozporzadzenie-w-sprawie-dokonywania-i-rozpatrywania-zgloszen-znakow-towarowych-obowiazuje-juz-od-grudnia-2016-r/

5. Upadłości konsumenckiej

https://blogmlampart.wordpress.com/2017/02/07/upadlosc-konsumencka-sposobem-na-dlugi-uwagi-ogolne/

6. Formie wypowiedzenia umowy

https://blogmlampart.wordpress.com/2017/02/15/forma-wypowiedzenia-umowy-ma-znaczenie/

7. Projekcie zmian w prawie prasowym

https://blogmlampart.wordpress.com/2017/02/22/projekt-zmian-prawa-prasowego-w-zakresie-autoryzacji-wypowiedzi/

Życzę udanej lektury. Kolejne wpisy wkrótce.

Wizyta inspektora pracy bez uprzedzenia

Czytelniku, jeśli jesteś przedsiębiorcą zatrudniającym pracowników to mogło Ci się zdarzyć lub może kiedyś w przyszłości zdarzyć się, że do drzwi Twojego biura zapuka inspektor pracy.

Jest to możliwe, ponieważ inspektorzy pracy na podstawie odpowiednich uprawnień określonych w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy mogą prowadzić postępowania kontrolne, które mają na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń.

Podczas prowadzenia postępowania kontrolnego inspektor pracy ma wiele możliwości działania, ma przede wszystkim ma prawo swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotu podlegającego ochronie.

Aktualnie od 1 stycznia 2017 r. inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania nie tylko kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy, kontroli przestrzegania przepisów dotyczących legalności zatrudnienia w zakresie określonym ustawą, ale i do kontroli wypłacania wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Co jest jednak ważne – inspektorzy pracy uprawnieni są do przeprowadzania kontroli bez uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy. Inspektor pracy kontrolujący przedsiębiorcę co do zasady musi posiadać ze sobą legitymację służbową potwierdzająca tożsamość i okazać ją przedsiębiorcy, tak samo jak upoważnienie do przeprowadzenia kontroli.